عیسا فەرمووی:
ئاسمان و زەوی بەسەر دەچن ، بەڵام وشەکانم ھەرگیز بەسەرناچن .

عیسا وه‌ڵامیدایه‌وه‌: (....، بۆ ئه‌مه‌ له‌دایكبووم و بۆ ئه‌مه‌ش هاتوومه‌ته‌ جیهان،
تاكو شایه‌تی بۆ راستی بده‌م. هه‌ركه‌سێك له‌ راستییه‌وه‌ بێت گوێ له‌ ده‌نگم ده‌گرێت.)

کتێبی پیرۆز
هێرشبردنی به‌ن‌هه‌ده‌د بۆ سه‌ر سامیره‌ 
1
ئه‌وه‌ بوو به‌ن‌هه‌ده‌دی پاشای ئارام هه‌موو هێزه‌كه‌ی كۆكرده‌وه‌ و سی و دوو پاشاش به‌ ئه‌سپ و گالیسكه‌وه‌ له‌گه‌ڵی بوون، سوپای جوڵاند و سامیره‌ی گه‌مارۆ دا و له‌ دژی جه‌نگا.
2
چه‌ند نێردراوێكی نارده‌ شاره‌كه‌ بۆ لای ئه‌حاڤی پاشای ئیسرائیل. پێی گوت: «به‌ن‌هه‌ده‌د ئاوا ده‌ڵێت:
3
”زێڕ و زیوه‌كه‌ت هی منه‌، ژن و كوڕه‌ چاكه‌كانت هی منن.“»
4
پاشای ئیسرائیلیش وه‌ڵامی دایه‌وه‌: «پاشای گه‌وره‌م، ئه‌وه‌ی گوتت وا ده‌بێت، خۆم و هه‌موو ئه‌وانه‌شی كه‌ هه‌مه‌ هی تۆن.»
5
نێردراوه‌كان هاتنه‌وه‌ و گوتیان: «به‌ن‌هه‌ده‌د ئه‌مه‌ ده‌ڵێت: ”من چه‌ند نێردراوێكم بۆ لات نارد و گوتم، زێڕ و زیو و ژن و كوڕه‌ چاكه‌كانت ده‌ده‌یته‌ من،
6
به‌ڵام سبه‌ینێ له‌م كاته‌دا كاربه‌ده‌سته‌كانم ده‌نێرمه‌ لات، كۆشكه‌كه‌ت و ماڵی كاربه‌ده‌سته‌كانت ده‌پشكنن. جا هه‌موو ئه‌وه‌ی په‌سه‌نده‌ له‌به‌رچاوی تۆ ده‌ستی به‌سه‌ردا ده‌گرن و ده‌یبه‌ن.“»
7
پاشای ئیسرائیل هه‌موو پیرانی خاكه‌كه‌ی بانگكرد و گوتی: «بزانن و ببینن، ئه‌مه‌ داوای شه‌ڕ ده‌كات، چونكه‌ ناردی بۆ داواكردنی ژن و كوڕ و زێڕ و زیوه‌كه‌م، ڕه‌تم نه‌كرده‌وه‌.»
8
هه‌موو پیران و هه‌موو گه‌ل وه‌ڵامیان دایه‌وه‌: «گوێی لێ مه‌گره‌ و ڕازی مه‌به‌.»
9
ئه‌ویش به‌ نێردراوه‌كانی به‌ن‌هه‌ده‌دی گوت: «به‌ پاشای گه‌وره‌م بڵێن: ”منی خزمه‌تكارت هه‌موو ئه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كه‌م كه‌ له‌ سه‌ره‌تادا داوات كردووه‌، به‌ڵام ناتوانم ئه‌م كاره‌ بكه‌م.“» ئینجا نێردراوه‌كان گه‌ڕانه‌وه‌ و وه‌ڵامه‌كه‌یان بۆ به‌ن‌هه‌ده‌د گێڕایه‌وه‌.
10
ئینجا به‌ن‌هه‌ده‌د ناردی بۆ لای ئه‌حاڤ و گوتی: «با خوداوه‌نده‌كان توندترین سزام بدات، ئه‌گه‌ر خۆڵی سامیره‌ به‌شی مشتی هه‌موو ئه‌و گه‌له‌ بكات كه‌ دوام كه‌وتوون.»
11
پاشای ئیسرائیلیش وه‌ڵامی دایه‌وه‌ و گوتی: «پێی بڵێن: ”شه‌ڕكردن شانازی نییه‌، به‌ڵكو سه‌ركه‌وتن.“»
12
كاتێك به‌ن‌هه‌ده‌د له‌گه‌ڵ پاشاكان له‌نێو چادره‌كان ده‌یخوارده‌وه‌ گوێی له‌م قسه‌یه‌ بوو، به‌ خزمه‌تكاره‌كانی گوت: «ڕیز ببه‌ستن.» ئه‌وانیش ڕیزیان به‌ست و به‌ریان له‌ شاره‌كه‌ گرت.
به‌زینی به‌ن‌هه‌ده‌د 
13
ئه‌وه‌ بوو پێغه‌مبه‌رێك له‌ ئه‌حاڤی پاشای ئیسرائیل هاته‌ پێشه‌وه‌ و گوتی: «یه‌زدان ئه‌مه‌ ده‌فه‌رموێت: ”هه‌موو ئه‌و سوپا گه‌وره‌یه‌ت بینی؟ ئه‌وه‌تا من ئه‌مڕۆ ده‌یده‌مه‌ ده‌ستی تۆ، تاوه‌كو بزانیت كه‌ من یه‌زدانم!“»
14
ئه‌حاڤیش گوتی: «به‌ كێ؟»
پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ش گوتی: «یه‌زدان ئه‌مه‌ ده‌فه‌رموێت: ”به‌و ئه‌فسه‌ره‌ گه‌نجانه‌ی كه‌ له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتی فه‌رمانده‌كانی هه‌رێمه‌كانن.“»
ئه‌ویش گوتی: «كێ ده‌ست به‌ جه‌نگه‌كه‌ ده‌كات؟»
پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ش گوتی: «تۆ.»
15
له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئه‌حاڤ ئه‌فسه‌ره‌ گه‌نجه‌كانی فه‌رمانده‌ی هه‌رێمه‌كانی بانگكرد، دوو سه‌د و سی و دوو پیاو بوون، پاش ئه‌وانیش پاشماوه‌ی ئیسرائیلییه‌كانیشی كۆكرده‌وه‌، كه‌ حه‌وت هه‌زار پیاو بوون.
16
له‌ نیوه‌ڕۆدا به‌ڕێكه‌وتن و به‌ن‌هه‌ده‌دیش له‌ چادره‌كانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ سی و دوو پاشاكه‌ی دیكه‌ی هاوپه‌یمانی ده‌یانخوارده‌وه‌ و سه‌رخۆش بوون.
17
یه‌كه‌م جار ئه‌فسه‌ره‌ گه‌نجه‌كانی فه‌رمانده‌ی هه‌رێمه‌كان به‌ڕێكه‌وتن.
ئه‌وه‌ بوو به‌ن‌هه‌ده‌د چه‌ند سووسه‌كه‌رێكی[a] ناردبوو، ئه‌وانیش پێیان ڕاگه‌یاند: «چه‌ند پیاوێك له‌ سامیره‌وه‌ به‌ ڕێگاوه‌ن.»
18
ئه‌ویش گوتی: «ئه‌گه‌ر بۆ ئاشتی هاتوونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ به‌ زیندووێتی بیانگرن، ئه‌گه‌ر بۆ شه‌ڕیش هاتوونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌، هه‌ر به‌ زیندووێتی بیانگرن.»
19
ئه‌فسه‌ره‌ گه‌نجه‌كانی فه‌رمانده‌ی هه‌رێمه‌كان و ئه‌و هێزه‌ی له‌ دوایان بوون له‌ شاره‌كه‌ هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌،
20
هه‌ریه‌كه‌یان ئه‌و پیاوه‌ ئارامییه‌یان ده‌كوشت كه‌ ده‌هاته‌ به‌رامبه‌ریان، ئارامییه‌كانیش هه‌ڵاتن و ئیسرائیلیش ڕاویان نان، به‌ن‌هه‌ده‌دی پاشای ئارامیش به‌ ئه‌سپ له‌گه‌ڵ سواره‌كان ده‌رباز بوو.
21
پاشای ئیسرائیلیش هاته‌ ده‌ره‌وه‌ و له‌ ئه‌سپ و گالیسكه‌كانی دا، زیانێكی گه‌وره‌ی به‌ ئارامییه‌كان گه‌یاند.
22
پاشان پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ له‌ پاشای ئیسرائیل هاته‌ پێشه‌وه‌ و پێی گوت: «بڕۆ خۆت به‌هێز بكه‌ و بزانه‌ و ببینه‌ چی ده‌كه‌یت، چونكه‌ له‌ به‌هاری ساڵدا پاشای ئارام په‌لامارت ده‌داته‌وه‌.»
23
هه‌ر له‌و ماوه‌یه‌دا كاربه‌ده‌سته‌كانی پاشای ئارام به‌م جۆره‌ ئامۆژگاری پاشایان كرد و گوتیان: «خوداوه‌نده‌كانیان خوداوه‌ندی شاخن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ له‌ ئێمه‌ به‌هێزتر بوون. به‌ڵام با له‌ ده‌شتدا له‌ دژیان بجه‌نگین، له‌وان به‌هێزتر ده‌بین!
24
بۆ ئه‌م كاره‌ش ئه‌مه‌ بكه‌، هه‌ریه‌ك له‌ پاشاكان له‌ شوێنه‌كانیان لاببه‌ و سه‌ركرده‌كان له‌ جێیاندا دابنێ.
25
ئیتر بۆ خۆت سوپایه‌ك وه‌ك ئه‌و سوپایه‌ی كه‌ له‌ ده‌ستت دا، پێكده‌هێنیته‌وه‌، ئه‌سپ له‌ جێی ئه‌سپ و گالیسكه‌ له‌ جێی گالیسكه‌. با له‌ ده‌شتدا له‌ دژیان بجه‌نگین، له‌وان به‌هێزتر ده‌بین!» ئه‌ویش گوێی له‌ قسه‌كه‌یان گرت و به‌م جۆره‌ی كرد.
26
ئه‌وه‌ بوو له‌ به‌هاری ساڵدا، به‌ن‌هه‌ده‌د ئارامییه‌كانی كۆكرده‌وه‌ و سه‌ركه‌وت بۆ ئه‌فێق بۆ جه‌نگ له‌ دژی ئیسرائیل.
27
نه‌وه‌ی ئیسرائیلیش كۆكرانه‌وه‌ و پێداویستییان پێدرا و چوون بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌یان، نه‌وه‌ی ئیسرائیل وه‌ك دوو مێگه‌لی بچووكی بزن وابوون به‌رامبه‌ریان، ئارامییه‌كانیش ده‌شته‌كه‌یان پڕكردبوو.
28
ئینجا پیاوه‌كه‌ی خودا هاته‌ پێشه‌وه‌ و به‌ پاشای ئیسرائیلی گوت: «یه‌زدان ئه‌مه‌ ده‌فه‌رموێت: ”له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئارامییه‌كان گوتیان، یه‌زدان خوداوه‌ندێكی شاخه‌كانه‌ و خوداوه‌ندی دۆڵه‌كان نییه‌، ئه‌م هه‌موو كۆمه‌ڵه‌ گه‌وره‌یه‌ ده‌ده‌مه‌ ده‌ستی تۆ، ئیتر ئێوه‌ ده‌زانن كه‌ من یه‌زدانم.“»
29
حه‌وت ڕۆژ به‌رامبه‌ر به‌ یه‌كتر دامه‌زران، له‌ ڕۆژی حه‌وته‌م جه‌نگه‌كه‌ هه‌ڵگیرسا، نه‌وه‌ی ئیسرائیل له‌ ئارامییه‌كانیان دا، سه‌د هه‌زار پیاده‌یان له‌ یه‌ك ڕۆژدا لێ كوشتن.
30
پاشماوه‌كه‌یان بۆ شاری ئه‌فێق هه‌ڵاتن، له‌وێش شوورای شاره‌كه‌ به‌سه‌ر بیست و حه‌وت هه‌زار پیاویان داڕما، به‌ن‌هه‌ده‌دیش هه‌ڵات و چووه‌ ناو شاره‌كه‌، له‌ ژووری دواوه‌ی ماڵێك خۆی شارده‌وه‌.
31
كاربه‌ده‌سته‌كانی پێیان گوت: «ته‌ماشا بكه‌، بیستوومانه‌ كه‌ پاشاكانی بنه‌ماڵه‌ی ئیسرائیل پاشای به‌خشنده‌ن، با گوش[b] به‌ كه‌مه‌رمانه‌وه‌ ببه‌ستین و گوریس له‌سه‌ر سه‌رمان دابنێین[c] و بچینه‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ لای پاشای ئیسرائیل، له‌وانه‌یه‌ ده‌ستت لێ بپارێزێت.»
32
ئینجا جلوبه‌رگی گوشیان پۆشی و به‌ستیان به‌ كه‌مه‌ریانه‌وه‌ و گوریسیش به‌سه‌ریانه‌وه‌، هاتنه‌ لای پاشای ئیسرائیل، گوتیان: «به‌ن‌هه‌ده‌دی خزمه‌تكارت ده‌ڵێت: ”با گیانم بپارێزێت.“»
ئه‌ویش گوتی: «هێشتا زیندووه‌؟ ئه‌و برامه‌!»
33
پیاوه‌كانیش گه‌شبین بوون و به‌ په‌له‌ ده‌ستیان به‌م وشه‌یه‌وه‌ گرت و گوتیان: «به‌ن‌هه‌ده‌د براته‌!»
پاشاكه‌ش گوتی: «بڕۆنه‌ ژووره‌وه‌ و بیهێنن.» كه‌ به‌ن‌هه‌ده‌د هاته‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ لای، ئه‌حاڤ سه‌ری خسته‌ سه‌ر گالیسكه‌كه‌ی.
34
به‌ن‌هه‌ده‌دیش پێی گوت: «ئه‌و شارانه‌ی باوكم له‌ باوكتی سه‌ندبوو ده‌یگه‌ڕێنمه‌وه‌، بۆ خۆت له‌ دیمه‌شق بازاڕیش دابنێ، وه‌ك ئه‌وه‌ی باوكم له‌ سامیره‌ داینا.»
ئه‌حاڤیش گوتی: «منیش به‌م په‌یمانه‌ ئازادت ده‌كه‌م.» ئه‌ویش په‌یمانی له‌گه‌ڵ به‌ست و ئازادی كرد.
تاوانباركردنی ئه‌حاڤ له‌لایه‌ن پێغه‌مبه‌رێك 
35
ئه‌ندامێك له‌ كۆمه‌ڵی پێغه‌مبه‌ران به‌ هاوڕێكه‌ی گوت: «به‌گوێره‌ی فه‌رمایشتی یه‌زدان، لێم بده‌.» هاوڕێكه‌ش ڕازی نه‌بوو لێی بدات.
36
پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ش گوتی: «له‌به‌ر ئه‌وه‌ی گوێڕایه‌ڵی فه‌رمایشتی یه‌زدان نه‌بوویت، كاتێك له‌لای من ده‌ڕۆیت، شێرێك په‌لامارت ده‌دات.» ئه‌ویش له‌لای ڕۆیشت و شێرێكی لێ په‌یدابوو و په‌لاماری دا.
37
پاشان پیاوێكی دیكه‌ی بینییه‌وه‌ و پێی گوت: «لێم بده‌!» پیاوه‌كه‌ش لێیدا و برینداری كرد.
38
ئینجا پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ ڕۆیشت و له‌سه‌ر ڕێگاكه‌ بۆ پاشا ڕاوه‌ستا، به‌ ده‌مامكێك ڕوخساری خۆی شارده‌وه‌.
39
كاتێك پاشا تێپه‌ڕی هاواری بۆ پاشا كرد و گوتی: «خزمه‌تكاره‌كه‌ت چووه‌ ناو جه‌رگه‌ی شه‌ڕه‌كه‌، جه‌نگاوه‌رێك له‌ناكاو دیلێكی بۆ هێنام و گوتی: ”ئاگات له‌م پیاوه‌ بێت! ئه‌گه‌ر بزر بێت، ئه‌وا گیانت له‌ جیاتی گیانی ئه‌و ده‌بێت یان تالنتێك[d] زیو ده‌ده‌یت.“
40
ئه‌وه‌ بوو خزمه‌تكاره‌كه‌ت له‌م لا و ئه‌و لاوه‌ سه‌رقاڵ بوو، پیاوه‌كه‌ دیار نه‌ما.»
پاشای ئیسرائیلیش پێی گوت: «حوكمت وه‌ك ئه‌وه‌ ده‌بێت كه‌ گوتت، چونكه‌ خۆت بڕیارت داوه‌.»
41
پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ش خێرا په‌ڕۆكه‌كه‌ی له‌سه‌ر چاوی لابرد، پاشای ئیسرائیلیش ناسییه‌وه‌ كه‌ له‌ پێغه‌مبه‌ره‌كانه‌.
42
ئه‌ویش به‌ پاشای گوت: «یه‌زدان ئه‌مه‌ ده‌فه‌رموێت: ”له‌به‌ر ئه‌وه‌ی هێشتت پیاوێك له‌ ده‌ستت بڕوات كه‌ من بۆ قڕبوونم دانا[e] ، گیانت له‌ جیاتی گیانی ده‌بێت و گه‌له‌كه‌شت له‌ جیاتی گه‌له‌كه‌ی.“»
43
ئینجا پاشای ئیسرائیل به‌ دڵته‌نگی و په‌ستییه‌وه‌ چوو بۆ كۆشكه‌كه‌ی له‌ سامیره‌.
  1. a. 20‏:17 كه‌سانێك كه‌ له‌ له‌شكری دوژمن ده‌ڕوانن بۆ وه‌رگرتنی زانیاری.
  2. b. 20‏:31 ڕیشاڵێكی ڕووه‌كییه‌ كه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ به‌رگی ماته‌می لێ دروستده‌كرا.
  3. c. 20‏:31 دانانی گوریس له‌سه‌ر سه‌ر هێمایه‌كه‌ بۆ خۆ ڕاده‌ستكردنی شه‌ڕكه‌ران.
  4. d. 20‏:39 تالنتێك: نزیكه‌ی 34 كیلۆگرام.
  5. e. 20‏:42 بۆ قڕبوونم دانا: له‌ زمانی عیبری ئه‌م زاراوه‌یه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ شتێك یان كه‌سێك كه‌ ده‌به‌خشرێت به‌ یه‌زدان، زۆر جار به‌خشینه‌كه‌ به‌ ته‌واوی له‌ ناوده‌بردرێت.