عیسا فەرمووی:
ئاسمان و زەوی بەسەر دەچن ، بەڵام وشەکانم ھەرگیز بەسەرناچن .

عیسا وه‌ڵامیدایه‌وه‌: (....، بۆ ئه‌مه‌ له‌دایكبووم و بۆ ئه‌مه‌ش هاتوومه‌ته‌ جیهان،
تاكو شایه‌تی بۆ راستی بده‌م. هه‌ركه‌سێك له‌ راستییه‌وه‌ بێت گوێ له‌ ده‌نگم ده‌گرێت.)

کتێبی پیرۆز
داود و گۆلیات 
1
ئه‌وه‌ بوو فه‌له‌ستییه‌كان هێزه‌كانیان بۆ جه‌نگ كۆكرده‌وه‌ و له‌ سۆكۆی یه‌هودا كۆبوونه‌وه‌، له‌نێوان سۆكۆ و عه‌زێقا له‌ ئه‌فه‌س ده‌میم خێوه‌تگایان هه‌ڵدا.
2
شاول و پیاوانی ئیسرائیلیش له‌ دۆڵی ئێله‌ كۆبوونه‌وه‌ و خێوه‌تگایان بۆ جه‌نگ هه‌ڵدا، به‌ره‌یان به‌ست بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی فه‌له‌ستییه‌كان.
3
جا فه‌له‌ستی و ئیسرائیلییه‌كان له‌سه‌ر دوو گردی به‌رامبه‌ر یه‌كتر ڕاوه‌ستابوون، دۆڵێكیشیان له‌نێوان بوو.
4
پاڵه‌وانێكی خه‌ڵكی گه‌ت كه‌ ناوی گۆلیات بوو له‌ناو خێوه‌تگای فه‌له‌ستییه‌كان هاته‌ ده‌ره‌وه‌، درێژییه‌كه‌ی شه‌ش باڵ و بستێك[a] بوو.
5
كڵاوێكی بڕۆنز له‌سه‌ری و زرێیه‌كی[b] پوله‌كه‌داریشی له‌به‌ردا بوو، كێشی زرێیه‌كه‌ پێنج هه‌زار شاقل[c] بڕۆنز بوو.
6
هه‌روه‌ها پارچه‌یه‌ك بڕۆنز لولاقی پۆشیبوو، تیرێكی بڕۆنزیش له‌نێو شانه‌كانی بوو،
7
ده‌سكی ڕمه‌كه‌ی وه‌ك نۆردی جۆڵاكان وابوو، نووكه‌كه‌شی شه‌ش سه‌د شاقل[d] ئاسن بوو، هه‌ڵگری قه‌ڵغانه‌كه‌ی له‌به‌رده‌میه‌وه‌ ده‌ڕۆیشت.
8
جا گۆلیات وه‌ستا و بانگی ڕیزه‌كانی ئیسرائیلی كرد و پێی گوتن: «بۆچی هاتوونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ تاكو بۆ جه‌نگ ڕیزببه‌ستن؟ ئایا من فه‌له‌ستی و ئێوه‌ش خزمه‌تكارانی شاول نین؟ جا پیاوێك بۆ خۆتان هه‌ڵبژێرن با بۆم بێته‌ خواره‌وه‌.
9
ئه‌گه‌ر توانی له‌گه‌ڵمدا بجه‌نگێت و بمكوژێت، ئه‌وا ده‌بینه‌ خزمه‌تكارتان، به‌ڵام ئه‌گه‌ر من به‌سه‌ریدا زاڵ بووم و كوشتم، ئه‌وا ئێوه‌ ده‌بنه‌ خزمه‌تكارمان و خزمه‌تمان ده‌كه‌ن.»
10
ئینجا فه‌له‌ستییه‌كه‌ گوتی: «من ئه‌مڕۆ ته‌حه‌دای ڕیزه‌كانی ئیسرائیل ده‌كه‌م، پیاوێكم بده‌نێ بۆ ئه‌وه‌ی پێكه‌وه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كتری بجه‌نگین.»
11
كاتێك شاول و هه‌موو ئیسرائیل گوێیان له‌ قسه‌كانی فه‌له‌ستییه‌كه‌ بوو، سڵه‌مینه‌وه‌ و زۆر ترسان.
12
داودی كوڕی یه‌سای ئه‌فراتی، له‌ بێت‌له‌حمی یه‌هودا بوو. یه‌سا هه‌شت كوڕی هه‌بوو، له‌ ماوه‌ی پاشایه‌تی شاولدا له‌ ته‌مه‌نی پیریدا بوو.
13
هه‌ر سێ كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ی یه‌سا بۆ جه‌نگ دوای شاول كه‌وتبوون، ناوی سێ كوڕه‌كه‌ی كه‌ بۆ جه‌نگ چووبوون، ئه‌لیاب نۆبه‌ره‌كه‌ و دووه‌میان ئه‌بیناداب و سێیه‌میان شه‌مما بوو.
14
داودیش بچووكترینیان بوو، سێ كوڕه‌ گه‌وره‌كه‌ش دوای شاول كه‌وتبوون.
15
جا داود هاتوچۆی ده‌كرد، ناوبه‌ناو له‌لای شاول ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ له‌وه‌ڕاندنی مه‌ڕه‌كانی باوكی له‌ بێت‌له‌حم.
16
بۆ ماوه‌ی چل ڕۆژ، به‌یانییان و ئێواران، فه‌له‌ستییه‌كه‌ ده‌هاته‌ پێش و ده‌وه‌ستا.
17
ئه‌وه‌ بوو یه‌سا به‌ داودی كوڕی گوت: «ئێستا ئێفه‌یه‌ك[e] له‌م دانه‌وێڵه‌ برژاوه‌ و ئه‌م ده‌ نانه‌ بۆ براكانت ببه‌ و ڕابكه‌ بۆ خێوه‌تگاكه‌یان،
18
ئه‌م ده‌ پارچه‌ په‌نیره‌ش به‌ فه‌رمانده‌ی یه‌كه‌كه‌ بده‌ و سه‌لامه‌تی براكانت به‌سه‌ربكه‌وه‌ و نیشانه‌یه‌كیان لێ وه‌ربگره‌.
19
شاول و ئه‌وان و هه‌موو پیاوانی ئیسرائیل له‌ دۆڵی ئێله‌ له‌ دژی فه‌له‌ستییه‌كان ده‌جه‌نگان.»
20
به‌یانی زوو داود له‌ خه‌و هه‌ستا و مه‌ڕه‌كانی له‌لای پاسه‌وانێك به‌جێهێشت، بارگه‌كه‌ی هه‌ڵگرت و ڕۆیشت، هه‌روه‌ك یه‌سای باوكی فه‌رمانی پێ كردبوو. له‌ هه‌مان ئه‌و كاته‌دا گه‌یشته‌ خێوه‌تگاكه‌ كه‌ سوپا بۆ به‌ره‌كانی جه‌نگ ده‌چوون و نه‌عره‌ته‌ی جه‌نگیان ده‌كێشا.
21
جا ئیسرائیل و فه‌له‌ستییه‌كان ڕیزیان ده‌به‌ست، ڕیز به‌رامبه‌ر ڕیز.
22
داودیش شتومه‌كه‌كه‌ی كه‌ پێی بوو به‌ پاسه‌وانی شتومه‌كه‌كان سپارد، بۆ به‌ره‌ی جه‌نگ ڕایكرد، هات و له‌ سه‌لامه‌تی براكانی پرسی.
23
كاتێك قسه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كردن، پاڵه‌وانه‌كه‌ی خه‌ڵكی گه‌ت، گۆلیاتی فه‌له‌ستی له‌ به‌ره‌ی فه‌له‌ستییه‌كانه‌وه‌ هاته‌ پێشه‌وه‌، به‌ هه‌مان شێوازی پێشوو هاواری كرد، داودیش گوێی لێبوو.
24
هه‌موو پیاوانی ئیسرائیلیش كه‌ پیاوه‌كه‌یان بینی زۆر ترسان و لێی هه‌ڵاتن.
25
پیاوانی ئیسرائیل قسه‌یان ده‌كرد و ده‌یانگوت: «ئه‌و پیاوه‌تان بینی كه‌ هاته‌ پێشه‌وه‌؟ بۆ ته‌حه‌داكردنی ئیسرائیل بوو. ئه‌و پیاوه‌ی بیكوژێت پاشا زۆر ده‌وڵه‌مه‌ندی ده‌كات و كچه‌كه‌ی خۆی ده‌داتێ، ماڵی باوكیشی له‌ ئیسرائیل له‌ باج ده‌به‌خشرێت.»
26
داودیش به‌و پیاوانه‌ی گوت كه‌ له‌گه‌ڵی ڕاوه‌ستابوون: «چی ده‌كرێت بۆ ئه‌و پیاوه‌ی ئه‌و فه‌له‌ستییه‌ بكوژێت، ئه‌و شه‌رمه‌زارییه‌ له‌سه‌ر ئیسرائیل لاببات؟ ئه‌و فه‌له‌ستییه‌ خه‌ته‌نه‌ نه‌كراوه‌ كێیه‌ هه‌تا ته‌حه‌دای سوپای خودای زیندوو بكات؟»
27
ئه‌وانیش قسه‌كه‌یان بۆ دووباره‌ كرده‌وه‌ كه‌ ده‌یانگوت، پێیان گوت: «ئاوا ده‌كرێت بۆ ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ ئه‌مه‌ بكوژێت.»
28
كاتێك ئه‌لیابی برا گه‌وره‌ی گوێی لێبوو كه‌ داود له‌گه‌ڵ پیاوه‌كان قسه‌ ده‌كات، ئه‌لیاب زۆر لێی تووڕه‌ بوو و گوتی: «بۆ دابه‌زیت؟ ئه‌و كه‌مه‌ مه‌ڕه‌ت له‌ چۆڵه‌وانیدا به‌سه‌ر كێدا به‌جێهێشت؟ من ده‌زانم چه‌ند له‌خۆباییت و دڵت چه‌ند خراپه‌، چونكه‌ تۆ ته‌نها بۆ ته‌ماشاكردنی جه‌نگه‌كه‌ دابه‌زیویت.»
29
داودیش گوتی: «ئێستا من چیم كردووه‌؟ هه‌ر قسه‌كردن نییه‌؟»
30
ئینجا له‌لای ئه‌و چوو بۆ لای یه‌كێكی دیكه‌ و هه‌مان قسه‌ی كرده‌وه‌ و جه‌نگاوه‌ره‌كانیش هه‌مان وه‌ڵامیان دایه‌وه‌.
31
ئه‌و قسانه‌ی داود گوتی بیسترانه‌وه‌ و به‌ شاول ڕاگه‌یه‌نرا و ئه‌ویش ناردی به‌ شوێنیدا.
32
داود به‌ شاولی گوت: «كه‌س به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ دڵی خورپه‌ نه‌كات. خزمه‌تكاره‌كه‌ت ده‌چێت و له‌گه‌ڵ ئه‌و فه‌له‌ستییه‌ ده‌جه‌نگێت.»
33
شاولیش به‌ داودی گوت: «ناتوانیت بچیت بۆ ئه‌و فه‌له‌ستییه‌ و له‌گه‌ڵیدا بجه‌نگیت، چونكه‌ تۆ منداڵیت و ئه‌ویش له‌ منداڵییه‌وه‌ جه‌نگاوه‌ره‌.»
34
داودیش به‌ شاولی گوت: «خزمه‌تكاره‌كه‌ت شوانی مه‌ڕه‌كانی باوكی بووه‌. هه‌ر كاتێك شێرێك یان ورچێك ده‌هات و مه‌ڕێكیان له‌ مێگه‌له‌كه‌ ده‌برد،
35
من به‌دوایدا ده‌چووم و ده‌مكوشت و له‌ ده‌می ده‌ربازم ده‌كرد، كاتێك بۆم هه‌ڵده‌ستا ملیم ده‌گرت و لێم ده‌دا و ده‌مكوشت.
36
خزمه‌تكاره‌كه‌ت شێر و ورچی ده‌كوشت و ئه‌و فه‌له‌ستییه‌ خه‌ته‌نه‌ نه‌كراوه‌ش وه‌ك یه‌كێك ده‌بێت له‌وان، چونكه‌ ته‌حه‌دای ڕیزه‌كانی سوپای خودای زیندووی كردووه‌.
37
یه‌زدان كه‌ منی له‌ چنگی شێر و ورچ ده‌رباز كردووه‌، هه‌ر ئه‌و له‌ چنگ ئه‌م فه‌له‌ستییه‌ ده‌ربازم ده‌كات.»
شاولیش به‌ داودی گوت: «بڕۆ، با یه‌زدان له‌گه‌ڵتدا بێت.»
38
ئینجا شاول كراسه‌كه‌ی خۆی له‌به‌ر داود كرد و كڵاوێكی بڕۆنزی له‌سه‌ر سه‌ری دانا و زرێیه‌كی له‌به‌ركرد.
39
داودیش شمشێره‌كه‌ی له‌سه‌ر كراسه‌كه‌ی به‌ست و ویستی پێیانه‌وه‌ بڕوات، چونكه‌ تاقی نه‌كردبووه‌وه‌.
ئینجا داود به‌ شاولی گوت: «ناتوانم پێیانه‌وه‌ بڕۆم، چونكه‌ تاقیم نه‌كردوونه‌ته‌وه‌.» جا داود له‌ خۆی كردنه‌وه‌ و
40
گۆچانه‌كه‌ی به‌ده‌سته‌وه‌ گرت، پێنج به‌ردی لووسی له‌ دۆڵه‌كه‌دا هه‌ڵبژارد و خستییه‌ ناو تووره‌كه‌ی شوانییه‌كه‌ی له‌ناو هه‌گبه‌كه‌ی، قۆچه‌قانییه‌كه‌ی به‌ده‌سته‌وه‌ گرت و له‌ فه‌له‌ستییه‌كه‌ چووه‌ پێش.
41
له‌و كاته‌دا فه‌له‌ستییه‌كه‌ هات و له‌ داود نزیك بووه‌وه‌، هه‌ڵگری قه‌ڵغانه‌كه‌شی له‌پێشیه‌وه‌ ده‌ڕۆیشت.
42
كاتێك فه‌له‌ستییه‌كه‌ ته‌ماشای كرد و داودی بینی، به‌ سووكی سه‌یری كرد، چونكه‌ منداڵێكی سووره‌ و قۆز بوو.
43
فه‌له‌ستییه‌كه‌ به‌ داودی گوت: «من سه‌گم هه‌تا تۆ به‌ گۆچانه‌وه‌ بۆم بێیت؟» ئینجا به‌ خوداوه‌نده‌كانی خۆی نه‌فره‌تی له‌ داود كرد و
44
پێی گوت: «بۆم وه‌ره‌ هه‌تا گۆشتی تۆ بده‌مه‌ باڵنده‌كانی ئاسمان و دڕنده‌كانی ده‌شتوده‌ر!»
45
داودیش به‌ فه‌له‌ستییه‌كه‌ی گوت: «تۆ به‌ شمشێر و ڕم و تیر بۆم دێیت، به‌ڵام منیش به‌ ناوی یه‌زدانی سوپاسالاره‌وه‌ بۆت دێم، خودای سوپای ئیسرائیل، ئه‌وه‌ی ته‌حه‌دات كرد.
46
ئه‌مڕۆ یه‌زدان له‌ ده‌ستمدا به‌ندت ده‌كات و ده‌تكوژم و سه‌رت لێ ده‌كه‌مه‌وه‌، ئه‌مڕۆ لاشه‌كانی سوپای فه‌له‌ستییه‌كان به‌ باڵنده‌كانی ئاسمان و ئاژه‌ڵه‌كانی زه‌وی ده‌ده‌م، جا هه‌موو زه‌وی ده‌زانێت كه‌ ئیسرائیل خودای هه‌یه‌.
47
هه‌موو ئه‌م كۆمه‌ڵه‌ش ده‌زانن كه‌ ڕزگاریی یه‌زدان به‌ شمشێر و ڕم نییه‌، چونكه‌ ئه‌م جه‌نگه‌ هی یه‌زدانه‌ و ئێوه‌مان ده‌داته‌ ده‌ست.»
48
جا كاتێك فه‌له‌ستییه‌كه‌ نزیك بووه‌وه‌ بۆ هێرشكردنه‌ سه‌ر داود، داود به‌ په‌له‌ ڕووه‌و ڕیزی جه‌نگه‌كه‌ ڕایكرد بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی فه‌له‌ستییه‌كه‌.
49
داود ده‌ستی بۆ تووره‌كه‌كه‌ی درێژكرد و به‌ردێكی لێ ده‌رهێنا و به‌ قۆچه‌قانییه‌كه‌ی تێی گرت و له‌ ناوچه‌وانی فه‌له‌ستییه‌كه‌ی دا، به‌رده‌كه‌ له‌ ناوچه‌وانی چه‌قی و به‌ ڕوودا كه‌وته‌ سه‌ر زه‌وی.
50
به‌م جۆره‌ داود به‌ قۆچه‌قانی و به‌ به‌رد به‌سه‌ر فه‌له‌ستییه‌كه‌دا سه‌ركه‌وت، كاتێك له‌ فه‌له‌ستییه‌كه‌ی دا و كوشتی، داود هیچ شمشێری به‌ده‌سته‌وه‌ نه‌بوو.
51
ئینجا داود ڕایكرد و چووه‌ سه‌ر فه‌له‌ستییه‌كه‌، شمشێره‌كه‌ی هه‌ڵگرت و له‌ كێلانه‌كه‌یه‌وه‌[f] ڕایكێشا، كوشتی و به‌ شمشێره‌كه‌ی سه‌ری لێكرده‌وه‌.
كاتێك فه‌له‌ستییه‌كان بینییان وا پاڵه‌وانه‌كه‌یان مردووه‌، هه‌ڵاتن.
52
دوای ئه‌وه‌ پیاوانی ئیسرائیل و یه‌هودا هه‌ستان و هاواریان كرد و دوای فه‌له‌ستییه‌كان كه‌وتن هه‌تا گه‌ت و ده‌روازه‌كانی عه‌قرۆن. جا كوژراوه‌كانی فه‌له‌ستییه‌كان له‌ ڕێگای شه‌عه‌رایم هه‌تا گه‌ت و عه‌قرۆن كه‌وتن.
53
كاتێك نه‌وه‌ی ئیسرائیل له‌ ڕاونانی فه‌له‌ستییه‌كان گه‌ڕانه‌وه‌، خێوه‌تگاكه‌یان تاڵان كردن،
54
داودیش سه‌ری فه‌له‌ستییه‌كه‌ی هه‌ڵگرت و بردی بۆ ئۆرشه‌لیم، چه‌كه‌كانی فه‌له‌ستییه‌كه‌شی له‌ناو چادره‌كه‌ی خۆی دانا.
55
كاتێك شاول داودی بینی كه‌ بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی فه‌له‌ستییه‌كه‌ چووه‌، له‌ ئه‌بنێری فه‌رمانده‌ی گشتی سوپاكه‌ی پرسی: «ئه‌بنێر، ئه‌و گه‌نجه‌ كوڕی كێیه‌؟»
ئه‌ویش وه‌ڵامی دایه‌وه‌: «به‌ گیانی پاشا نازانم.»
56
پاشاش گوتی: «بپرسه‌، بزانه‌ ئه‌م گه‌نجه‌ كوڕی كێیه‌؟»
57
كاتێك داود له‌ كوشتنی فه‌له‌ستییه‌كه‌ گه‌ڕایه‌وه‌، ئه‌بنێر بردی بۆ به‌رده‌م شاول و سه‌ری فه‌له‌ستییه‌كه‌شی به‌ده‌سته‌وه‌ بوو.
58
شاولیش پێی گوت: «ئه‌ی گه‌نج تۆ كوڕی كێیت؟»
داودیش گوتی: «كوڕی یه‌سای بێت‌له‌حمیم، خزمه‌تكاری تۆ.»
  1. a. 17‏:4 شه‌ش باڵ و بستێك: نزیكه‌ی سێ مه‌تر.
  2. b. 17‏:5 زرێ: به‌ڕگێكی كانزاییه‌ كه‌ له‌ كاتی شه‌ڕ ده‌پۆشرێت.
  3. c. 17‏:5 پێنج هه‌زار شاقل: نزیكه‌ی 57 كیلۆگرام.
  4. d. 17‏:7 شه‌ش سه‌د شاقل: نزیكه‌ی7 كیلۆگرام.
  5. e. 17‏:17 نزیكه‌ی 22 لیتر.
  6. f. 17‏:51 ‏یان كالان.